
Foto de Cícero Bezerra compartida en Facebook por Homofobia Não [pt].
Uraqpachan arsut arunaka (Global Voices) ukax qillqirinakan (de bloggers) mä red internacional-apawa, jupanakax mä arut yaqha aruruw jaqukipapxi (traducen), uñt’ayapxi ukatx uraqpachan blogs, medios ciudadanos utjkï ukanakaruw arxatapxi.
Bolivia markanxa, sartasïwinakaw utji, qhuyan irnaqirinaka, yatichirinaka, qullayasiñ utan irnaqirinaka, Jach’a yatintañ utan irnaqirinaka, khitinakati Central Obrera Boliviana uksar afilyatapk ukanakaw jubilación ukar irxataysiñ mayipxi.
Maysatsti walja bloguero jaqinakaw Mehdi khazali jan walt’awipat aruspki, llatuktunka urunakaw kha carcel tuqin manq’at mutuñankxapxi. Yaqhipasti jiskt’asisipkarakiw chiqapachat sasa.
Ururüru, 8 uru saraqkipan anata phaxsit aka 2013 maranxa, Shahbaghn Plaza Generaciónxa, waranq waranq jaqinakaw bloguero-nakamp líneaan arnaqxirinakamp arst’awinakar yanapt’as tantachsiñ qallantapxi. Arif Hossain Sayeed Bangladesh Dacca qamatuqin jach’a tantachäsiw jamuqanak uñacht’ayi.
Mahmoud Ahmadinejad iraní irpirix willtat ch’ikhitap sutinchäwinakan uñstañ uñacht’ayi kunawrsati 3 uru saraqkipan anata phaxsit 2013 maran Parlamentor mä wiriw kawkinti político awqanakapar apthapïna uñacht’ayi, mä qawqha markat funcionario irpirinaka, mä ch’axwall ñanqhachäwina.
Kunawrsati Noruegamp Suizamp wakiyapx lurañ mä referéndum janïr mä amta Olimpíadas de Invierno 2022 maratak uñacht’aykasaxa, Eslovaquiamp Poloniamp amtax lurataxasmachakiwa: Nayrïr eslovaco Irpirixa, Robert Ficoxa, jan marka apnaqirin iyaw säwip suyas ch’amanchäwip arst’xiwa.
Uka aruskipäwinak utjatapat suma sarnaqañataki, colombiax janiw iyawsawaykiti kha FARC ukan arsutanakaparu, ukat machaq maranx phusilanakamp ch’axwasin aynacht’äwayapxi. Maysatsti jak’achasiniskiw mä aruskipäwi sumar sarxaruñataki.
Walpuniw kuna wali askins tecnología ukax primavera árabe ukatuqit arst’ata, ukampirusa juk’ampiw saña uthaski kunjams sartasïwix aynin (con reciprocidad) tecnología qhispiyani. Jichhürunakakiw marka irpirix43,8 waranq waranq dólar uchañataki iyaw säwinak (licencias) ukhamarak software de Microsoft alañatak iyaw sawayi.
Kimsa qallq paxsinakaw saraqawayx yatiyirinakan jiwayawinakapatxa. Janiw kuna thaqawis jichhakama utjikiti. Jichha ministrux sarakinawa phuqachasiniwa ukhamarus aka tunka uru saraqat octubre paxsinxa ministrunakax amuykipawapxi, sasa.
Bolivia suyunx Censo Nacional de Población y Vivienda 2012 ukax 21 uru lapaka phaxsit phuqhasiwayi. Yaqha censo ukax jallu qallta phaxsin 2001 maran phuqhasïna. Jiskt'aw qillqatax medios sociales ukanakarux wali p'arxtayawayi yamakis 17r jiskt'axa: “Aka utanx servicio de internet ukax utjiti?”
Nayrüru 10 uru taypi sata phaxsit 2012 maranx Laura Chinchilla irpirix mä decreto rixuntawayatayna, laq'u uywanakar arxatañataki.
Budapest markanx walja jaqinakaw chosa utanakan jakasipxi jisnaw pusitunk phisqhanit ña phisqha tunka jaqi. Ukhan yaqhip jakasirinakax lurasipxatanaw pachpa uywa uyunakata ukhamat sum jakasipxañapataki. Ukampirus mara t’aqa phaxin aka maratx municipalida local ukax ñayaw qalltatan utanakapat alisnuquña, kunatix akax janiw kuna mulljasiñatakikatansa aka capital húngara markanxa.
Pätunka kimsaqalq uru jalakipat aka llumpaqa paxsita, autoridades bolivianas ukanakax pä toneladas de material solido katxapxatayna, ukatx janiw sum yatiskiti uraniopachat jan sipansti kuma mineral radiactivopachacha, akax jan kuna medidas de seguridad jan kuna medidas de protección ukanamp apnaqapxataynawa. Ukhamarusti akax LaPaz markan niya despachos de diplomáticos uka jak´an mä utan katxapxatayna. Sum yatiñatakix yatxatäwix lurasiskakiwa.
Senegal markanx jalluw walpun purintawayatayna ukatax jan walt'äwinakaw utjawayi, 18 jiata ukatx 42 usuchhjataw utji. Jilïr irpirinakapax jan walt'añan jikxatasipk uka jila kullakanakar yanapt'añatakiw amtawayi.
8 uru llumpaqa (agosto) phaxsit 2012 maran Myanmar uksan sartasiwinakapat 24 mara amtasipxi, khä 1988 maran democracia mayiwita. Facebook uksan walja jamuq uñacht'ayatanaka.
Wikipidiyamp markanakat listapamp yanapt'asisa
Ukjam ch'axwäwix niya taqi markanakanjamw uñjasi. Mä markajx kunjamats jan ch'axwäwin utjaspa.
Jilata Elias, ukjamax Panama markanx ch'axwawix utjataparkiwa.